Làm thế nào để tự trở thành nhà phân tích đầu tư chứng khoán cho riêng mình

  • Các nhà đầu tư tổ chức thường dựa vào nhận định và dự báo của các nhà phân tích chuyên nghiệp, những người chuyên phân tích dữ liệu tài chính doanh nghiệp, xác định giá mục tiêu của công ty, và đưa ra khuyến nghị mua bán.
  • Các nhà đầu tư cá nhân cũng có thể tự mình phân tích các cổ phiếu để xác định các cơ hội đầu tư tiềm năng có định giá thấp và đặt mục tiêu giá mua.

Sau đây, chúng ta sẽ đi qua một số bước cơ bản để tìm hiểu và bắt đầu tiến hành tự phân tích cổ phiếu.

Nếu bạn là một người thích tự chủ và muốn trải nghiệm quá trình tìm hiểu về doanh nghiệp, bổ sung kiến thức, thì bạn có thể cân nhắc trở thành nhà phân tích chứng khoán cho chính bản thân mình. Với những lo lắng về tính khách quan và mức độ tin cậy của các nhà phân tích chuyên nghiệp đến từ các công ty chứng khoán trên thị trường, sẽ thật tốt nếu bạn có thể tự tìm hiểu kỹ càng về cổ phiếu mình muốn đầu tư.

tititada đầu tư chứng khoán
Nguồn ảnh: Freepik

Phân tích cổ phiếu là một quá trình

Không quan trọng bạn là nhà đầu tư đang tìm kiếm sự tăng trưởng hay giá trị, bước đầu tiên để suy nghĩ như một nhà phân tích là phát triển kỹ năng quan sát. Bạn cần phải tìm hiểu mua cổ phiếu nào hoặc bán với giá bao nhiêu. Các nhà phân tích chuyên nghiệp thường tập trung vào một ngành hoặc lĩnh vực cụ thể. Trong lĩnh vực cụ thể đó, họ tập trung vào các công ty được chọn. Mục đích của nhà phân tích chuyên nghiệp là tìm hiểu chuyên sâu về tình hình của các công ty trong danh sách của họ. Họ thực hiện điều này bằng cách phân tích các báo cáo tài chính và thu thập tất cả các thông tin có sẵn khác về công ty.

Để kiểm tra chéo các dữ kiện và số liệu, các nhà phân tích cũng tìm hiểu các vấn đề liên quan đến nhà cung cấp, khách hàng và đối thủ cạnh tranh của công ty. Một số nhà phân tích sẽ đến thăm công ty và tương tác với ban quản lý của công ty để có được cái nhìn trực tiếp về hoạt động của công ty. Dần dần, các nhà phân tích chuyên nghiệp sẽ kết nối tất cả các thổng tin để có được bức tranh đầy đủ về tình hình hoạt động, sản xuất kinh doanh của công ty.

tititada phân tích đầu tư chứng khoán
Nguồn ảnh: Freepik

Tương tự, trước khi thực hiện bất kỳ khoản đầu tư nào, bạn nên tự mình nghiên cứu về cơ hội đầu tư đó. Cách tốt nhất là bạn nên bắt đầu bằng việc nghiên cứu một số cổ phiếu trong cùng một ngành, để bạn có thể dễ dàng phân tích và so sánh. Hạn chế lớn nhất trong việc tự phân tích chứng khoán là thời gian. Bạn thường có nhiều việc khác phải làm nên có thể sẽ không thể dành nhiều thời gian phân tích cổ phiếu như các nhà phân tích chuyên nghiệp. Tuy nhiên, bạn có thể phân tích trước một hoặc hai công ty để kiểm tra xem mình có hiểu biết hơn về công ty không. Điều đó sẽ giúp bạn hiểu được quy trình phân tích tốt hơn. Khi bạn có nhiều kinh nghiệm và thời gian hơn, bạn có thể nghĩ đến việc theo dõi và phân tích nhiều cổ phiếu hơn.

Tốt nhất là nên bắt đầu từ những gì sẵn có

Xem qua các báo cáo phân tích của các công ty chứng khoán hoặc các chuyên gia phân tích là cách tốt nhất để bắt đầu việc tự phân tích chứng khoán. Thông qua cách đó, bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian bằng cách rút ngắn các công việc sơ bộ ban đầu như tổng hợp thông tin về công ty, hay các số liệu tài chính quá khứ. Bạn không cần phải tuân theo các khuyến nghị bán hoặc mua mà các nhà phân tích đưa ra một cách mù quáng, nhưng bạn có thể đọc các báo cáo nghiên cứu của họ để có cái nhìn tổng quan nhanh chóng về công ty, bao gồm cả điểm mạnh và điểm yếu, đối thủ cạnh tranh chính, triển vọng ngành và triển vọng trong tương lai. Báo cáo phân tích có rất nhiều thông tin và việc đọc các báo cáo phân tích khác nhau đồng thời sẽ giúp bạn xác định được chủ đề, xu hướng chung. Các ý kiến có thể khác nhau, nhưng thông tin cơ bản trong tất cả các báo cáo là giống nhau.

Hơn nữa, bạn có thể xem xét kỹ hơn dự báo khác nhau về doanh thu lợi nhuận của các báo cáo phân tích khác nhau, và các khuyến nghị mua hoặc bán trong từng báo cáo. Các nhà phân tích khác nhau có thể đặt các mức giá mục tiêu khác nhau cho cùng một loại cổ phiếu và bạn nên tìm hiểu lý do tại sao giá mục tiêu lại khác nhau. Sau khi đọc xong các báo cáo phân tích, bạn vẫn chưa có được kết luận cho riêng mình? Nếu vậy bạn hãy chuyển sang bước tiếp theo.

tititada phân tích đầu tư tài chính
Nguồn ảnh: Freepik

Phân tích những gì?

Để đi đến kết luận đáng tin cậy của riêng bạn về một cổ phiếu, bạn cần hiểu các bước khác nhau liên quan đến phân tích cổ phiếu. Một số nhà phân tích theo chiến lược top-down bắt đầu với một ngành tăng trưởng và sau đó xác định ra một công ty tốt nhất trong ngành, trong khi những người khác theo cách tiếp cận bottom-up, bắt đầu với một công ty cụ thể và sau đó tìm hiểu về triển vọng của ngành.

Bạn có thể thực hiện theo cách của riêng mình, nhưng toàn bộ quy trình phải đầy đủ. Bất kỳ quá trình phân tích cổ phiếu nào cũng bao gồm các bước sau.

Phân tích ngành

Có các nguồn thông tin công khai cho hầu hết mọi ngành. Thông thường, báo cáo thường niên của các công ty niêm yết sẽ đưa ra cái nhìn tổng quan đủ tốt về ngành, cùng với triển vọng tăng trưởng trong tương lai của ngành. Các báo cáo thường niên cũng cho chúng ta biết về các đối thủ cạnh tranh lớn và nhỏ trong một ngành cụ thể. Đọc cùng lúc các báo cáo thường niên của hai hoặc ba công ty trong cùng ngành sẽ cho chúng ta một bức tranh rõ ràng hơn về ngành. Ngoài ra, bạn cũng có thể thu thập thêm tin tức từ báo chí, các báo cáo ngành, để theo dõi những diễn biến mới nhất.

tititada phân tích tài liệu đầu tư
Nguồn ảnh: Unsplash

Phân tích mô hình kinh doanh của công ty

Bạn nên tập trung vào điểm mạnh và điểm yếu của công ty. Có thể có một công ty tốt trong một ngành tăng trưởng thấp và một công ty yếu trong một ngành tăng trưởng mạnh. Điểm mạnh của một công ty thường được phản ánh qua một số yếu tố như nhận dạng thương hiệu độc đáo, sản phẩm, khách hàng và nhà cung cấp. Bạn có thể tìm hiểu về mô hình kinh doanh của một công ty từ báo cáo thường niên, báo chí và các trang web.

Sức khỏe tài chính

Cho dù bạn muốn hay không, hiểu được sức khỏe tài chính của một công ty là bước quan trọng nhất trong việc phân tích cổ phiếu. Nếu không hiểu về tài chính, bạn không thể thực sự suy nghĩ như một nhà phân tích. Bạn nên biết đọc hiểu bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanhbáo cáo lưu chuyển tiền tệ của công ty.

Thông thường, những con số nằm trong báo cáo tài chính có ý nghĩa lớn hơn những từ ngữ bóng bẩy của một báo cáo thường niên. Nếu bạn muốn phân tích chứng khoán, thì cần hiểu báo cáo tài chính và làm quen với chúng.

Năng lực của ban điều hành

Năng lực của ban điều hànhcũng là một yếu tố quan trọng đối với việc phân tích chứng khoán. Người ta thường nói rằng không có công ty tốt hay xấu, chỉ có những người quản lý tốt hay tồi. Các giám đốc điều hành chủ chốt chịu trách nhiệm về tương lai của công ty. Bạn có thể đánh giá ban lãnh đạo công ty và chất lượng hội đồng quản trị bằng cách thực hiện một số nghiên cứu trên Internet. Có rất nhiều thông tin về công ty đại chúng.

Phân tích tăng trưởng

Giá cổ phiếu đi theo lợi nhuận, vì vậy, để biết liệu giá cổ phiếu sẽ tăng hay giảm trong tương lai, bạn cần biết lợi nhuận trong tương lai đang hướng đến đâu. Thật không may, không có công thức nhanh nào có thể cho bạn biết điều gì sẽ xảy ra đối với lợi nhuận trong tương lai. Các nhà phân tích đưa ra ước tính của riêng họ bằng cách phân tích các số liệu trong quá khứ về tăng trưởng doanh số và tỷ suất lợi nhuận, cùng với xu hướng sinh lời trong ngành cụ thể đó.

Về cơ bản, nó kết nối những gì đã xảy ra trong quá khứ với những gì dự kiến sẽ xảy ra trong tương lai. Đưa ra các dự báo lợi nhuận đủ chính xác là bài kiểm tra cuối cùng về khả năng phân tích cổ phiếu của bạn vì đó là một dấu hiệu tốt cho thấy bạn hiểu rõ về các ngành và công ty đó như thế nào.

tititada phân tích tăng trưởng
Nguồn ảnh: Unsplash

Định giá

Một khi bạn hiểu lợi nhuận trong tương lai, bước tiếp theo là biết về giá trị của một công ty. Giá trị cổ phiếu công ty của bạn là bao nhiêu? Các nhà phân tích cần tìm hiểu giá thị trường hiện tại của cổ phiếu là bao nhiêu so với giá trị của công ty.

Không có “giá trị chính xác” và các nhà phân tích khác nhau sử dụng các tham số khác nhau. Các nhà đầu tư giá trị nhìn vào giá trị nội tại trong khi các nhà đầu tư tăng trưởng nhìn vào tiềm năng sinh lời. Thông thường, nếu bạn chấp nhận đầu tư một công ty có chỉ số P/E cao hơn các công ty tương đồng, bạn sẽ kỳ vọng công ty bạn đầu tư sẽ phải tăng trưởng ở mức cao hơn.

Giá mục tiêu

Bước cuối cùng là xác định giá mục tiêu. Khi bạn hiểu các cách khác nhau để dự đoán lợi nhuận trong tương lai, bạn có thể xác định được vùng giá mục tiêu bằng cách nhân lợi nhuận ước tính trên mỗi cổ phiếu (EPS) với vùng ước tính chỉ số P/E. Chỉ số P/E có thể được tham khảo bằng cách lấy trung bình hoặc trung vị các công ty tương đồng trong cùng ngành tại Việt Nam hoặc trong khu vực.

Giá mục tiêu cao và thấp là biên độ giá trong đó giá cổ phiếu trong tương lai có khả năng di chuyển theo mức lợi nhuận dự kiến trong tương lai. Một khi bạn biết giá mục tiêu, bạn rất có thể đưa ra quyết định mua bán.

Nên Làm Gì Nếu Cổ Phiếu Tăng Trên Giá Mục Tiêu?

Nếu bạn tự tin vào phân tích ban đầu của mình, một cổ phiếu nên được bán để thu lợi nhuận sau khi nó vượt quá giá mục tiêu của nó. Trước tiên, bạn có thể xem liệu có điều gì cơ bản đã thay đổi có thể làm tăng giá mục tiêu hiện tại hay không, nếu như không, hãy sử dụng số tiền thu được từ việc bán cổ phiếu của bạn để đầu tư vào một cơ hội đầu tư mới.

Kết luận

Mục tiêu cuối cùng của mọi nhà đầu tư là tạo ra lợi nhuận, tuy nhiên, không phải nhà đầu tư hay nhà phân tích nào cũng giỏi điều đó. Đừng bao giờ chấp nhận một cách cứng nhắc những gì mà các nhà phân tích chứng khoán nói và hãy luôn tự nghiên cứu. Không phải ai cũng có thể là chuyên gia đầu tư, nhưng bạn luôn có thể từ từ học kỹ năng phân tích chứng khoán và tích lũy kinh nghiệm theo thời gian.